W kręgu archeologii, historii, antropologii… Profesor Władysław Duczko in memoriam

Księga pamiątkowa przygotowana dla uhonorowania jubileuszu 80. urodzin zmarłego w 2025 roku Profesora Władysława Duczko.

Władysław Duczko, wybitny polski archeolog pracujący w Szwecji i w Polsce, zajmował się przede wszystkim dziejami i sztuką wczesnośredniowiecznej Skandynawii, Europy Środkowo-Wschodniej oraz Bizancjum. Prowadził badania wykopaliskowe w najważniejszych ośrodkach wczesnośredniowiecznej Szwecji (Birka, Stara Uppsala). Wykładał na Uniwersytecie Uppsalskim, był członkiem Birkakommité opracowującego i publikującego zabytki z Birki. Prowadził badania nad pochodzeniem srebra w przedmiotach ze skarbów wczesnośredniowiecznych znajdowanych na terenie Polski oraz nad technologiami wyrobu ozdób zachodniosłowiańskich ze skarbów polskich i skandynawskich. Był autorem licznych publikacji, w tym klasycznej pozycji Ruś wikingów.

Zainteresowania naukowe Profesora były szerokie, sięgały od Bizancjum i wczesnego średniowiecza również ku antropologii czy archeologii współczesności. Podobnie szeroki zakres obejmują teksty poświęcone jego pamięci, przygotowane przez kolegów i współpracowników. Księga zawiera też obszerną biografię naukową prof. Duczko wraz z bibliografią jego prac oraz dwa niepublikowane teksty samego profesora (fragment wywiadu przeprowadzonego w 2023 roku z okazji siedemdziesięciolecia IAE PAN, z którym profesor był związany, i wykład wygłoszony przez niego w 2019 roku na Uniwersytecie Rzeszowskim). W krótkiej części wspomnieniowej rodzina, przyjaciele i uczniowie wspominają profesora nie tylko jako wybitnego naukowca i mentora, lecz także jako niezwykłego, pełnego ciepła człowieka, który żył pełnią życia.

******

In the circle of archaeology, history, anthropology… Professor Władysław Duczko in memoriam

A commemorative book, prepared to honor the 80th birthday of Professor Władysław Duczko, a distinguished Polish archaeologist working in Sweden and Poland, who passed away in 2025.

The texts, authored by the professor's colleagues and associates, cover a wide range of his scholarly interests, from early medieval Scandinavia, the history of Central and Eastern Europe, and Byzantium, through the study of silver ornaments and treasures, to contemporary archaeology. The book also contains a comprehensive scholarly biography of Professor Duczko, along with a bibliography of his works, two unpublished texts by the professor himself, and some memories of him by family, friends and students.

Keywords: Władysław Duczko, Middle Ages, medieval archaeology, medieval history, history of 20th century.

Oleksiy Tolochko, https://orcid.org/0009-0004-6448-8073
Дворъ Поромонь of the Primary Chronicle and Byzantine Paramonai
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.495-502

Jacek Konik, https://orcid.org/
„Korczak, Wilczyńska i inni – śladami dzieci getta warszawskiego” – wstępne informacje o realizacji nowego projektu badawczego
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.307-320

Anna Zalewska, https://orcid.org/0000-0003-4728-2757
Dorota Cyngot, https://orcid.org/0000-0001-7461-5807
„Wojna przemawia swoim tajemniczym językiem”. Przyczynek do polskich wątków spuścizny Svena Hedina
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.521-542

Wojciech Iwańczak, https://orcid.org/0000-0002-2095-7497
Bój duchowy szansą człowieka – remedium Piotra Chelčickiego
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.217-230

Teresa Stawiarska, https://orcid.org/0000-0002-9190-7649
Charakterystyka technologiczna pozostałości produkcji wczesnobizantyjskiej pracowni szklarskiej na Bosporze – Iljicz na Półwyspie Tamańskim
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.469-482

Kollinger Karol, https://orcid.org/0000_0002_4362_8338
Czy na Rusi w średniowieczu jadano mięso tura? Bos primigenius – historyk i archeozoologia
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.289-306

Rafał Rutkowski, https://orcid.org/0000-0002-1875-982X
Denary Bolesława Kędzierzawego jako źródło do stosunków politycznych w Polsce trzeciej ćwierci XII w.
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.443-456

Magdalena Natuniewicz-Sekuła, https://orcid.org/0000-0001-5722-8223
Łukasz Antosik, https://orcid.org/0000-0003-4781-0476
Tomasz Kurasiński, https://orcid.org/0000-0002-8158-1104
Dwa interesujące okucia średniowieczne z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Weklicach, stan. 7, pow. Elbląski
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.367-382

Anna Kowalska, https://orcid.org/0000-0003-2086-0713
Krzysztof Kowalski, https://orcid.org/
Fakty i mity. Wczesnośredniowieczny skarb srebrny z Piasków Wielkich na Pomorzu Zachodnim w świetle kwerendy archiwalnej
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.321-346

Michał Brzostowicz, https://orcid.org/0000-0001-7254-9236
Gród – w centrum życia czy na jego obrzeżach?
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.183-194

Dariusz Sikorski, 0000-0002-9230-6423
Interpretatio Romana – interpretatio christiana – interpretatio ecclesiastica – zagmatwane pojęcia w badaniach nad religią strefy „barbaricum” we wczesnym średniowieczu
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.457-468

Igor Kąkolewski, https://orcid.org/0000-0001-5721-3988
Jak mierzyć (pozagrobowy) sukces Rzeczypospolitej Obojga Narodów? Spojrzenie z perspektywy początku XXI wieku
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.277-288

Anna Wrzesińska, https://orcid.org/0000-0003-0603-356X
Jacek Wrzesiński, 0000-0003-1255-6295
Kobieta – mężczyzna. Przykład z wczesnośredniowiecznych Dziekanowic
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.503-520

Agnieszka Matuszewska, https://orcid.org/0000-0002-5795-8098
Megalityczne ścieżki. Krajobraz kulturowy Pomorza w świetle rekonstrukcji, turystyki i działań popularyzatorskich
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.347-366

Izabella Rusinowa, https://orcid.org/0000-0002-1654-6054
Michał Kleofas Ogiński: pamiętnikarz czy tylko dyplomata?
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.421-442

Piotr Pranke, https://orcid.org/0000-0001-9487-0143
Niekończąca się opowieść. Źródła kontrowersji pomiędzy normanistami i antynormanistami a antagonistyczne wizje kreacji władztwa wczesnopiastowskiego
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.397-401

Izabela Jakubowska-Antochów, https://orcid.org/0009-0004-2064-9779
Od Farskiej Góry do murowanej twierdzy. Początki Ciechanowa – krótki rys
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.231-242

Dariusz Rozmus, https://orcid.org/0000-0002-3264-8923
Poznajmy bazę surowcową dla średniowiecznego mennictwa hebrajskiego w Polsce. Postulat badawczy
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.411-420

Bożena Józefów-Czerwińska, https://orcid.org/0000-0001-6564-1755
Rzeczy i ludzie w czasie zagrożenia kryzysem humanitarnym – w relacjach Profesora Władysława Duczko
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.265-276

Beata Jankowiak-Konik, https://orcid.org/
Sytuacja polityczno-społeczna Danii w XIX w. a wykorzystanie motywów historycznych i archeologicznych w bornholmskiej ceramice drugiej połowy XIX i początku XX w.
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.243-266

Joanna Popielska-Grzybowska, https://orcid.org/0000-0002-1761-3693
Tańczący z wężami…
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.383-396

Tsvetelin Stepanov, https://orcid.org/0000-0003-3915-2821
The paradoxes of history: Byzantium and its role in the stabilization of Danube Bulgaria, ca. 700 – ca. 800
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.483-494

Paul Marcus Barford, https://orcid.org/0000-0003-3903-2977
Wikingowie i ich pseudohistoria
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.167-182

Daniel Gazda, https://orcid.org/0009-0002-6302-8732
Wstępne wyniki badań archeologicznych i architektonicznych późnośredniowiecznej wieży mieszkalnej w Oborach, ziemi czerska
https://doi.org/10.31338/uw.9788323571407.pp.195-216