Stany splątane II. Światy możliwe, możliwości świata (EBOOK)

Monografia prezentuje dorobek młodych polskich naukowców i naukowczyń prowadzących trans- i interdyscyplinarne oraz międzyobszarowe badania współczesnego świata. Zawarte są w niej perspektywy ekokrytyczne, nowomateralistyczne, posthumanistyczne, jak również opisy praktyk poznawczych, artystycznych i aktywistycznych. Autorzy i autorki podejmują wysiłek wypracowania polskiego aparatu językowego, który pozwoli na badanie i opis skomplikowanych i splątanych zjawisk naturo-kulturowych.

Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl).

*********

Entangled States II: Possible worlds, world possibilities

This monograph presents the work of young Polish researchers conducting transdisciplinary, interdisciplinary, and cross-field research on the contemporary world. It includes ecocritical, new materialist, and posthumanist perspectives, as well as descriptions of cognitive, artistic, and activist practices. The authors strive to develop a Polish conceptual framework that will enable the study and description of complex and entangled natural and cultural phenomena.

Keywords: entanglement, posthumanism, ecology, ecocriticism.

Publikacja stanowi już drugą propozycję wyboru tekstów po konferencji o tym samym tytule: „Stany splątane II: Światy możliwe, możliwości świata”. Rok wcześniej konferencja z podtytułem „Naturokulturowe praktyki opisu świata” zaowocowała tomem pierwszym, pokazując cenny przegląd badań i zainteresowań młodych badaczy humanistyki środowiskowej. Podobnie jest przy tomie drugim, w którym młodzi badacze i młoda redakcja wzięli na warsztat temat przyszłości. Łatwo znaleźć pewien wspólny zamysł, który towarzyszył powstaniu tej wieloautorskiej monografii. To ważny atut, ponieważ publikacje pokonferencyjne są szczególnie narażone na ryzyko niedostatecznie powiązanej tematyki rozdziałów. Tymczasem na niniejszy tom składają się teksty, które łączy poznawczo płodna refleksja nad cielesnością ludzką i pozaludzką, nad cielesnością w relacji i dynamice aktualnych oraz potencjalnych zmian społeczno-politycznych, a także nad materią innych organizmów rozważanych tu w rozmaitych mokrych konstelacjach, zarówno w znaczeniu zmian kulturowych, jak i środowiskowych. Sądzę, że książka zainteresuje osoby zajmujące się ekohumanistyką w jej najlepszym krytycznym, a nie tylko przeglądowym zastosowaniu.
Z recenzji dr hab. Anny Barcz, prof. IH PAN

Publikacja stanowi wyraz aktualnie gorących poszukiwań, które nie zamykają się już – jak jeszcze niedawno – w ramach wyodrębnionych nurtów refleksji post- czy nowohumanistycznej, czy działów humanistyki, jak np. humanistyka środowiskowa. Wskutek postępującej błyskawicznie katastrofy klimatycznej i pogłębiającego się polikryzysu myśl humanistyczna i społeczna koncentruje się dzisiaj na badaniach warunków możliwości myślenia głęboko odmiennego od dotąd dominujących wzorów i re-konceptualizując oraz krytycznie rewidując własną aparaturę pojęciową, szuka nowych rozwiązań intelektualnych i zarazem praktycznych, umożliwiających dokonującą się, radykalną zmianę ludzkiego bycia-w-świecie (nic nie jest takie, jakie było, a koniec świata, jaki znamy już się dokonał). Rodzą się i rozwijają nowe języki teoretyczne, a wraz z nimi – dające się wreszcie wyrazić – koncepcje człowieka zdjętego z uprzywilejowanej pozycji w świecie oraz świata „more-than-human”, którego człowiek jest częścią tak samo ważną, jak inne. Tom wnosi wkład do tego obszaru niezmiernie aktualnych dociekań. Szczególną zasługą autorów wydaje się – ożywiająca dalsze badania, realizowana z zaangażowaniem wielu, nie tylko ogólnie znanych źródeł – penetracja relacji pomiędzy elementami świata żywej, nieograniczonej i nieskończonej materii, a także nowe propozycje, inspirujące, ciekawe przesunięcia istniejących ram pojęciowych.
Z recenzji prof. dr hab. Marii Mendel, Uniwersytet Gdański