Heroiczne, realistyczne i terapeutyczne. Narracje o wojnie w ukraińskiej literaturze popularnej (EBOOK)

Książka analizuje współczesną ukraińską prozę gatunkową o tematyce wojennej, ukazując jej rolę w budowaniu wspólnoty, wzmacnianiu tożsamości narodowej oraz kształtowaniu pamięci zbiorowej w warunkach trwającego konfliktu. Autorka bada strategie dekolonizacyjne, afirmację ukraińskiej tradycji i państwowości oraz kreowanie heroiczno-patriotycznego imaginarium przeciwstawianego rosyjskim wzorcom kulturowym i politycznym. Publikacja pokazuje, że literatura popularna pełni nie tylko funkcję rozrywkową, lecz także ważną funkcję społeczną i integracyjną, wspierając poczucie sprawczości, godności i solidarności społeczeństwa ukraińskiego.

Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl).

******

Heroic, Realistic and Therapeutic. War Narratives in Ukrainian Popular Literature

The book analyzes contemporary Ukrainian war genre in prose, showing its role in building community, strengthening national identity, and shaping collective memory in the context of the ongoing conflict. The author examines decolonization strategies, the affirmation of Ukrainian tradition and statehood, and the creation of a heroic-patriotic imaginary opposed to Russian cultural and political patterns. The publication shows that popular literature serves not only an entertainment function, but also an important social and integrative one, supporting the sense of agency, dignity and solidarity of Ukrainian society.

Keywords: Ukrainian popular literature, thriller, detective novel, women's novel, western, war, memory, identity

„[…] książka dotyczy niezwykle ważnego i aktualnego tematu, jakim jest tocząca się w Ukrainie wojna oraz jej literackie obrazy, prześledzone w konkretnych utworach literatury popularnej. Wbrew tradycyjnie niewysokiemu statusowi przypisywanemu tej odmianie twórczości przez specjalistów Marta Zambrzycka ukazuje ją w całej gamie kontekstów uwypuklających poruszane przez nią istotne społecznie problemy. W ten sposób autorka nie tylko dowartościowuje ukraińskie literackie gatunki popularne jako przedmiot refleksji naukowej, ale też słusznie rozszerza pole analizy zorientowanych społecznie i zaangażowanych politycznie działań literackich, które przecież kierowane są nie tylko do odbiorców tekstów wysokoartystycznych, ale i do czytelników o różnych gustach, w tym wielbicieli prozy popularnej. Prócz analiz utworów literackich praca zawiera dogłębne rozważania szeregu kwestii, które właśnie w literaturze popularnej zyskują niezwykle zróżnicowane i śmiałe rozwinięcie”.
Z recenzji dr hab. Moniki Sidor, prof. KUL

Dr hab. Marta Zambrzycka, prof. UW – pracuje w Instytucie Ukrainistyki na Wydziale Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka monografii: Sacrum i profanum w prozie Wałerija Szewczuka (2015), Narracje maladyczne w ukraińskiej literaturze popularnej (2022) oraz Pamięć o ukraińskiej tradycji intelektualnej w prozie Wałerija Szewczuka. Szkice (2025).