Teksty doświadczenia. Tom 1

Zbiór tekstów poświęconych zagadnieniom istotnym dla konstruowania mapy modernizmów Europy Środkowo-Wschodniej lat 1867–1918, omawiających przekształcenia tożsamościowe, kształtowanie się prądów ideowych w regionie oraz poszukiwania koncepcji narodowości i europejskiej wspólnoty, odnowę duchowości, redefinicje cielesności w przestrzeni kultury czy oddziaływanie freudyzmu.

Znakomite teksty analityczne badaczy tego okresu, wzbogacone o cenne indeksy, stanowią bogate źródło wiedzy dla literaturoznawców, kulturoznawców, socjologów, etnologów, a także krytyków literackich i filmowych, zainteresowanych słabo dotąd opisaną tematyką modernizmu tego regionu.

Trzytomowa publikacja jest efektem projektu naukowego realizowanego w ramach Narodowego Programu na Rozwoju Humanistyki. Autorzy proponują rozpoznanie literatury Europy Środkowo-Wschodniej lat 1867–1918 jako pewnej całości, posługując się kategorią ważną dla badań kulturowych, które przypisują dziś szczególne znaczenie fenomenowi miejsca.

Poddając refleksji literaturę modernizmu Europy Środkowo-Wschodniej, autorzy projektu chcą pokazać, jak pisarze i krytycy reagowali na wyzwania swego czasu i jak kształtowała się dynamika ich poszukiwań. Wiąże się z tym wybór ramczasowych 1867–1918. Obie daty łączą się z wydarzeniami politycznymi najważniejszymi dla nowoczesnej Europy Środkowo-Wschodniej. To czas narodzin nacjonalizmów, ale i czas powstawania utopii przekraczających granice partykularyzmów narodowych.

Zaproponowana w publikacji perspektywa (i służące jej narzędzia) nie mają charakteru teoretycznego – autorów mniej interesuje definiowanie modernizmu jako konstruktu teoretycznego niż obcowanie z żywą materią lokalnych odpowiedzi na doświadczenia i artystyczne impulsy nowoczesności. Ich głównym pragnieniem było doprowadzenie do spotkania lokalnych opowieści z głównym nurtem modernistycznej narracji: o zmianie i zerwaniu, o spotkaniu z chaosem życia, o poszukiwaniu podmiotowości, o walce z dyktatem opresyjnych form kultury i języka, o konstruowaniu tożsamości w wymiarze indywidualnym i zbiorowym.

Doświadczenia tekstu. Tom 2

Wspólnota pytań. Antologia. Tom 3



See all books in the series: Problemy literatury i kultury modernizmu w Europie Środkowo-Wschodniej (1867-1918) »

Pod względem poznawczym tom Teksty doświadczenia jest bezsprzecznie ważnym wkładem w nowe spojrzenie na humanistyczne tradycje europejskie, ciekawym i oryginalnym, ponieważ uwzględnia różne perspektywy etnokulturowe, dostrzegane dopiero w ujęciu komparatystycznym. Oczywistą zaletą poznawczą jest też dobór autorów oraz utworów, na których przeprowadzano analizy i interpretacje: rezygnacja z wyselekcjonowanych arcydzieł na korzyść zjawisk z pogranicza kultury popularnej pozwoliła ująć opisywane zjawiska w kategoriach antropologii codzienności, widzieć w nich przejawy typowe dla zjawisk socjokulturowych.
Z recenzji T. Budrewicza

Tom pierwszy składa się z erudycyjnych studiów skupionych wokół wyróżnionych miejsc i idei Europy Środkowej.Właśnie, to są studia, czyli obszerne i wyczerpujące temat ujęcia podjętej problematyki. […] mamy do czynienia z bardzo sycącym i eleganckim daniem, które tylko pobudza nasz apetyt.
Z recenzji G. Borkowskiej