Około 1900 – inne spojrzenia. Marginalia polskiej sztuki i kultury

Młoda Polska to jeden z najpopularniejszych okresów w naszej historii sztuki. Dowodzi tego mnogość studiów naukowych, monografii artystów, wystaw, albumów. Patrząc głębiej, można dostrzec jednak niezliczone białe plamy, zjawiska zapomniane lub dotąd nieodkryte. Zwłaszcza poza głównym nurtem „wielkich nazwisk” i tzw. ważnych ośrodków. Niezmierzony dotychczas obszar marginaliów wymaga nieustannego odkrywania, wnikliwego spojrzenia na ówczesne popularne (niegdyś) malarstwo, na społeczne i ekonomiczne funkcjonowanie świata sztuki (w tym grafiki, architektury), na pisarstwo twórców niekoniecznie uznawanych do dziś za krytyków czy teoretyków sztuki.

******

Around 1900 – Other Perspectives. Marginalia of Polish Art and Culture

Young Poland is one of the most popular periods of our history of arts. It is evidenced by a multitude of scientific studies, artists’ monographs, exhibitions, albums. Looking further, however, one might notice countless white spots, forgotten or yet undiscovered phenomena, especially outside of the mainstream of “big names” and important centres. Immeasurable as of yet, field of marginalia requires constant exploration, profound look into then popular painting, social and economic functioning of the world of arts (including graphics and architecture), writing of creators that are not necessarily considered critics or art theoreticians till this day.

Keywords: modernism, turn of the 19th century, new media, visual arts, creative experiments, technological innovation, artistic education.

Julia Harasimowicz, 0000-0002-6372-7210
Czy były polskie teoretyczki sztuki? O wychowaniu estetycznym Janiny Mortkowiczowej
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.109-130

Jan Nowicki, 0000-0001-5838-5108
Jak ożywić masę muru? Znaczenie zakładów cegielnianych Kazimierza Granzowa dla architektury polskiej około roku 1900
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.147-164

Dorota Kownacka-Rogulska, https://orcid.org/0000-0002-7791-9088
Kawiarniane impresje o sztuce w narracji Próchna Wacława Berenta. Spektrum postaw artystycznych na łamach „Chimery” po roku 1900
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.89-108

Maciej Jarzewicz, https://orcid.org/0000-0003-2047-3625
Maurycy Bornstein (Bornsztajn) i nie tak bardzo szalony geniusz
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.131-146

Kamilla Pijanowska-Badysiak, 0009-0003-5237-4995
Ostatnie akordy Fryderyka Chopina Józefa Męciny Krzesza i młodopolski świat zjaw przy fortepianie kompozytora
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.13-38

Agnieszka Bagińska, https://orcid.org/0009-0003-7193-8362
Polska malarka w Londynie. Obrazy Anny Bilińskiej w Royal Academy i Grosvenor Gallery
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.39-60

Piotr Czyż, https://orcid.org/0009-0006-6774-1569
Warszawskie teki graficzne początku XX wieku. Od albumu graficznego do grafiki autorskiej
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.61-88

Andrzej Pieńkos, https://orcid.org/0000-0002-0630-3008
Wstęp. Czego nam tak bardzo jeszcze brakuje w badaniach nad polską sztuką około 1900?
https://doi.org/10.31338/uw.9788323564027.pp.7-12