Topografie cudowności. Bestsellerowy przewodnik po Rzymie z 1575 roku w rękach autorów, wydawców i czytelników

Autorka przedstawia jeden z najczęściej wznawianych przewodników po Rzymie drugiej połowy XVI wieku: od momentu opracowania jego koncepcji, przez proces wydawniczy piętnastu edycji z 1575 roku, po sposoby użytkowania poszczególnych egzemplarzy przez czytelników w różnych miejscach, czasach i okolicznościach. Odsłania mechanizmy rozpowszechniania taniej literatury użytkowej. Prezentuje wyniki badań proweniencyjnych opartych na szczegółowej analizie śladów lektury oraz znaków własnościowych zachowanych w wybranych egzemplarzach przewodnika. Zajmuje się jednym dziełem, ale osadza je w szerszym kontekście, co stanowi punkt wyjścia dla pogłębionej refleksji nad wytwarzaniem, obiegiem i odbiorem książki użytkowej w nowożytnej Europie.

******

Topographies of Marvels: A Bestseller Rome Travel Guide from 1575 in the Hands of Authors, Publishers and Readers

The author presents one of the most frequently reissued Rome travel guides of the second half of the 16th century: from the development of its concept, through the publishing process of the fifteen editions from 1575, to the ways in which individual copies were used by readers in different places, times and circumstances. She reveals mechanisms for disseminating cheap applied literature and presents the results of provenance research based on a detailed analysis of reading traces and ownership marks preserved in selected copies of the guide. She explores a single work, but places it in a broader context, which is a starting point for in-depth reflection on the production, circulation and reception of utility books in modern Europe.

Keywords: Rome travel guide, Jubilee Year, provenance research, old prints, Mirabilia Romae, Mirabilia Urbis Romae.

Topografie cudowności zainteresują historyków, zwłaszcza badaczy dawnej literatury, kultury, religii i książki. Z pożytkiem będą tę monografię czytać bibliotekarze oraz uczeni zainteresowani dziejami Rzymu, podróżowania czy potrydenckiej pobożności. Nie ma wątpliwości, że stanowi ona owoc studiów wieloletnich i prowadzonych z pasją. Praca Martyny Osuch budzi pragnienie podróży: włóczęgi po ulicach Rzymu i wędrówek po labiryncie poświęconych Wiecznemu Miastu książek – dawnych i współczesnych.
Z recenzji dr hab. Justyny Kiliańczyk-Zięby, prof. UJ

[...] to niezwykle cenna praca idealnie wpisująca się w badania starych druków. [...] Całość jest bardzo skrupulatna i napisana z wyjątkową akrybią. Niewątpliwie będzie to publikacja bardzo atrakcyjna i interesująca tak dla historyków, jak i bibliologów.
Z recenzji dr. hab. Piotra Pokory, prof. UAM

Martyna Osuch pracuje na Wydziale Nauk o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Gabinecie Starych Druków Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Jej badania koncentrują się na historii czytelnictwa i dawnej mentalności, ze szczególnym uwzględnieniem użytkowania i recepcji inkunabułów oraz książek szesnastowiecznych. Kieruje projektem badawczym „Preludium” NCN dotyczącym obiegu inkunabułów we wczesnonowożytnej Warszawie. Jest członkinią zarządu Proweniencyjnej Grupy Roboczej, należy do grup proweniencyjnych prowadzonych przez Consortium of European Research Libraries (CERL). Zajmuje się popularyzacją wiedzy o dawnej książce i jej czytelnikach.