Metodologia badań książki obrazkowej. Teoria i praktyka

Książka obrazkowa to przestrzeń, w której dokonuje się pierwsze spotkanie z literaturą i sztuką, a jednocześnie wyjątkowy przedmiot, dzięki któremu uczymy się kodów werbalnych i wizualnych, akwizycji języka i empatii. Mechanizm jej funkcjonowania unaoczniają analizy, które zaprezentowano w tej publikacji zbiorowej. Ambicją autorek i autorów było zdjęcie odium z metodologii badawczej, powszechnie odbieranej jako coś trudnego i niezrozumiałego, a tym samym pokazanie instrumentarium naukowego jako potrzebnego, praktycznego i ważnego.

******

The Research Methodology of a Picturebook. Theory and Practice

A picturebook book is a space where the first encounter with literature and art takes place and, at the same time, a unique object through which we learn verbal and visual codes, language acquisition and empathy. The mechanism of its functioning is highlighted by analyzes which are presented in this collective publication. The authors’ ambition was to obviate the odium attached to the research methodology, widely perceived as something difficult and incomprehensible and thus showing scientific instruments as necessary, practical and important.

Keywords: picturebook, iconotext, methodology, transdisciplinarity, academic textbook.

Monografia stanowi bardzo potrzebne na polskim rynku pierwsze kompleksowe opracowanie naukowe pokazujące, jak prowadzić badania nad frapującym i zyskującym dużą popularność medium książki obrazkowej. Oferuje przejrzysty przegląd wybranych podejść i metod badawczych z różnych dyscyplin, od literaturoznawstwa i językoznawstwa po nauki o sztuce. Każda perspektywa zaprezentowana jest syntetycznie i przystępnie od strony teoretycznej i metodologicznej, a następnie zilustrowana konkretnym praktycznym zastosowaniem analizy. Zaprezentowano m.in. perspektywy narratologiczną, multimodalną, kognitywną, antropologiczną i ikonologiczną. Duży nacisk położono na badania przekładoznawcze, w tym aspekt wieloadresowości i widzialności tłumacza. Publikacja opiera się na bogatym doświadczeniu badaczek i badaczy związanych z Zespołem Interdyscyplinarnych Badań Książki Obrazkowej Uniwersytetu Gdańskiego, co przekłada się na wysoki poziom naukowy i metodologiczny prezentowanych treści. Niezbędna i inspirująca lektura dla osób na każdym szczeblu drogi naukowej.
Z recenzji dr hab. Joanny Dybiec-Gajer, prof. UKEN

Publikację polecam wszystkim doświadczonym i początkującym badaczom książek obrazkowych: literaturoznawcom, bibliologom, przekładoznawcom, kulturoznawcom, językoznawcom i pedagogom. Znajdą w niej uporządkowany zbiór różnych kompletów narzędzi (wraz z instrukcjami obsługi!), który może zostać wykorzystany do badania książek obrazkowych z różnych perspektyw i w różnych ujęciach, a także stać się inspiracją do tworzenia nowych metod badawczych. Chciałabym podkreślić podwójny – naukowy i dydaktyczny – potencjał monografii: z jednej strony dzięki ukazaniu różnorodności metodologicznej stanowić ona może źródło inspiracji dla badaczy zainteresowanych książką obrazkową, a z drugiej – jej niehermetyczny język i uporządkowany charakter zachęcają do jej wykorzystania w dydaktyce akademickiej.
Z recenzji dr hab. Natalii Paprockiej, prof. Uwr

Hanna Dymel-Trzebiatowska pracuje na stanowisku profesora uczelni w Instytucie Skandynawistyki i Fennistyki Uniwersytetu Gdańskiego. Jest autorką artykułów naukowych i monografii oraz redaktorką antologii poświęconych skandynawskiej literaturze dziecięcej. Od 2015 roku kieruje afiliowanym na UG Zespołem Interdyscyplinarnych Badań Książki Obrazkowej.

Krzysztof Rybak jest adiunktem na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie prowadzi badania i zajęcia poświęcone kulturze dla dzieci oraz książce obrazkowej. O książkach dla dzieci i młodzieży pisze też na łamach „Kultury Liberalnej”. Jest członkiem Zespołu Interdyscyplinarnych Badań Książki Obrazkowej afiliowanego na UG.

Małgorzata Cackowska, https://orcid.org/0000-0002-6855-4646
IDEOLOGIA I KSIĄŻKA OBRAZKOWA. KRYTYCZNA ANALIZA TREŚCI TAM, GDZIE ŻYJĄ DZIKIE STWORY MAURICE’A SENDAKA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.71-86

Paweł Łapiński, https://orcid.org/0000-0003-2220-3485
IKONOTEKST W PRZEKŁADZIE A WIDOCZNOŚĆ TŁUMACZA. ANALIZA TRANSLATOLOGICZNA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.155-166

Krzysztof Rybak, https://orcid.org/0000-0001-8018-2622
JAK BADAĆ INFORMACYJNE KSIĄŻKI OBRAZKOWE? PREZENTACJA WIEDZY W DAJ GRYZA ALEKSANDRY MIZIELIŃSKIEJ, DANIELA MIZIELIŃSKIEGO I NATALII BARANOWSKIEJ
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.101-116

Jerzy Szyłak, https://orcid.org/0000-0003-1934-8413
KSIĄŻKI OBRAZKOWE I BADACZE KOMIKSÓW
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.181-197

Kinga Ciaś, https://orcid.org/0000-0002-6516-6859
Victoria Kamasa, https://orcid.org/0000-0002-8975-9456
METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH NAD KSIĄŻKĄ OBRAZKOWĄ. OBRAZ RODZINY W FIŃSKICH KSIĄŻKACH OBRAZKOWYCH
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.117-136

Hanna Dymel-Trzebiatowska, https://orcid.org/0000-0002-7753-5463
NIEANTROPOCENTRYCZNA NARRACJA W KSIĄŻCE OBRAZKOWEJ JAG HATAR KANINER OCH BLOMMOR OCH BARN PERA NILSSONA I LISEN ADBAGE. ANALIZA NARRATOLOGICZNA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.13-26

Hanna Dymel-Trzebiatowska, https://orcid.org/0000-0002-7753-5463
NIEBEZPIECZEŃSTWA W TŁUMACZENIU NIEBEZPIECZNEJ PODRÓŻY TOVE JANSSON. BADANIE PRZEKŁADU Z PERSPEKTYWY WIELOADRESOWOŚCI
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.137-154

Anna Klimont, https://orcid.org/0000-0002-4039-8020
NORMOKRYTYCZNA ANALIZA KSIĄŻKI OBRAZKOWEJ. NEUTRALNOŚĆ PŁCIOWA W KIVI & MONSTERHUND JESPERA LUNDQVISTA I BETTINY JOHANSSON
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.59-70

Hanna Dymel-Trzebiatowska, https://orcid.org/0000-0002-7753-5463
OBRAZ ZABAWY W KSIĄŻCE OBRAZKOWEJ DOŁEK EMMY ADBAGE. ANALIZA KOGNITYWNA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.43-58

Magdalena Howorus-Czajka, https://orcid.org/0000-0003-3421-1626
PERSPEKTYWA IKONOLOGICZNA JAKO JEDNA Z METOD NAUK O SZTUCE W BADANIACH NAD KSIĄŻKĄ OBRAZKOWĄ NA PRZYKŁADZIE PAMIĘTNIKA BLUMKI IWONY CHMIELEWSKIEJ
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.167-180

Aleksandra Wierucka, https://orcid.org/0000-0001-8683-4847
WIZERUNEK RDZENNYCH MIESZKAŃCÓW AMAZONII W KSIĄŻCE THE VANISHING RAINFOREST RICHARDA PLATTA I RUPERTA VAN WYKA. PERSPEKTYWA ANTROPOLOGICZNA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.87-100

Hanna Dymel-Trzebiatowska, https://orcid.org/0000-0002-7753-5463
Krzysztof Rybak, https://orcid.org/0000-0001-8018-2622
WSTĘP. O POTRZEBIE METODOLOGII BADAŃ KSIĄŻKI OBRAZKOWEJ W POLSCE
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.7-12

Hanna Dymel-Trzebiatowska, https://orcid.org/0000-0002-7753-5463
ZŁY PAN GRO DAHLE I SVEINA NYHUSA JAKO LEKTURA TERAPEUTYCZNA. ANALIZA MULTIMODALNA
https://doi.org/10.31338/uw.9788323569428.pp.27-42