Kultury religijne, kultury pogranicza. Kolaże etnograficzne Profesor Magdalenie Zowczak podarowane

Tom dedykowany Profesor Magdalenie Zowczak – wieloletniej pracowniczce Uniwersytetu Warszawskiego, wybitnej badaczce kultur religijnych, pogranicza, mniejszości wyznaniowych i narodowych, tożsamości i sztuki, autorce przełomowych prac takich jak: Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej oraz Religijność na pograniczach. Eseje apokryficzne, zaangażowanej mentorce, które wspiera kolejne pokolenia antropolożek i antropologów. Na antologię składają się teksty autorek i autorów, którzy spotkali Profesor Magdalenę Zowczak na różnych etapach swojej drogi etnograficznej i na rozmaite sposoby eksplorują bliskie Jej tematy: granice i pogranicza w perspektywie oddolnej, kultury religijne grup mniejszościowych, relacje między nauką a wiarą. W tomie zawarte są teksty pisane z perspektywy różnych dyscyplin – antropologii, historii sztuki, religioznawstwa – rzucające świeże spojrzenie na tematy kluczowe dla studiów nad wpływem religii na tożsamość kulturową.

******

Religious Cultures, Borderland Cultures: Ethnographic Collages Presented to Professor Magdalena Zowczak

This volume is dedicated to Professor Magdalena Zowczak – long-time employee of the University of Warsaw, outstanding researcher of religious cultures, borderlands, religious and national minorities, identity and art, author of groundbreaking works such as Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej (The Folk Bible: Interpretations of Biblical Themes in Folk Culture) and Religijność na pogranicach. Eseje apokryficzne (Religiousness on the Borderlands: Apocryphal Essays), and a committed mentor who has supported successive generations of anthropologists. The anthology consists of texts by authors who met Professor Magdalena Zowczak at various stages of their ethnographic journey and in various ways explore topics close to her heart: borders and borderlands from a grassroots perspective, the religious cultures of minority groups, the relationship between science and faith. The volume includes texts written from the perspective of various disciplines – anthropology, art history, religious studies – offering a fresh look at topics key to the study of the influence of religion on cultural identity.

Keywords: folk religion, Eastern Europe, borderlands, anthropology of art, anthropology of religion.

Książka – czytana jako całość – stanowi ważną pozycję naukową w polskiej antropologii, ze szczególnym uwzględnieniem antropologii religii. Zbiór wielu tekstów jest nie tyle prostym odzwierciedleniem zainteresowań naukowych Jubilatki, lecz raczej prezentacją różnorodnych badań wyrastających z dialogicznych nawiązań oraz inspiracji pracami Magdaleny Zowczak. Tom równocześnie sugeruje kierunki dalszych poszukiwań. Szczególnie cenne jest to, iż publikacja ukazuje kluczowe dla antropologii powiązania pomiędzy etnografią – oraz formą jej uprawiania – a zagadnieniami teoretycznymi. Takie powiązania skutkują pogłębionymi analizami zjawisk kulturowych i społecznych. Dodatkowo, włączenie głosów badaczy osadzonych w innych dyscyplinach – takich jak historia, historia sztuki, teologia, literaturoznawstwo – podkreśla wagę starannego rozpoznania diachronicznych i synchronicznych kontekstów.
Z recenzji dr hab. Anny Niedźwiedź, prof. UJ