W kręgu mitologii ojczystych

Publikacja o charakterze naukowo-eseistycznym stanowi refleksję nad polskimi mitologiami ojczystymi – śladami w pamięci zbiorowej po mitologiach: szlacheckiej, inteligenckiej i plebejskiej. Autor porusza problem trwałości mitologii, starając się odpowiedzieć na pytanie, czy dawne mitologie, np. szlacheckie czy inteligenckie, sarmackie lub romantyczne, nacjonalistyczne czy rewolucyjne, są nadal obecne w naszym życiu. Zastanawia się nad rolą, jaką mitologie pełnią w kreowaniu relacji społeczeństwa ze środowiskiem.

******

On Native Mythologies

This book of (scholarly) essays reflects on the natives mythologies of Poles – on traces left in the collective memory of mythologies of the nobility, the intelligentsia, and plebeian mythologies. The author addresses the issue of mythology’s perseverance, trying to see if old mythologies – like those of the nobility and the intelligentsia, Sarmatian or Romantic, nationalist or revolutionary ones – are still present in our lives. He also ponders the role played by mythologies in the shaping of society’s relationship with the natural environment.

Keywords: mythology, myths, homeland, native land, Poland, national heritage.

Praca Profesora Jana Kieniewicza należy do kategorii eseju historycznego: eseju trudnego, wymagającego, skłaniającego do refleksji, ale bardzo ciekawego i otwierającego nowe perspektywy myślowe. Nie jest to praca dla szerokich rzesz miłośników historii, ale nie jest też przeznaczona tylko dla wąskiego kręgu specjalistów. Jest dla osób, które lubią rozmyślać o historii Polski i które mają już pewien podstawowy zasób wiedzy. Sądzę, że zainteresuje też badaczy – humanistów z różnych dyscyplin.
Z recenzji prof. dr. hab. Macieja Janowskiego

Książka W kręgu mitologii ojczystych ma naturę eseistyczną: nie jest monografią w klasycznym rozumieniu, nie aspiruje do syntezy wiedzy. Stanowi natomiast niewątpliwie bardzo ważny, być może nawet najważniejszy w ostatnich latach głos w refleksji nad narodem w kontekście mitów organizujących narodową wyobraźnię, a zatem także podtrzymujących narodową wspólnotę. Głos ten, co zasługuje na podkreślenie, wolny jest od ideologicznego zacietrzewienia, znamionującego dziś nie tylko publicystykę, w które w erze głębokiej polaryzacji naszego społeczeństwa zdarza się popadać także uczonym. Recenzowane dzieło może służyć za wzór współczesnego dążenia do adequatio rei et intellectus w obszarze humanistyki, szczególnie narażonym na instrumentalizacje, zawłaszczenia, nadinterpretacje.
Z recenzji dr. hab. Dariusza Skórczewskiego, prof. KUL

JAN KIENIEWICZ (ur. 1938) – historyk, profesor na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, badacz dziejów nowożytnych i historii cywilizacji, autor m.in. prac: Od ekspansji do dominacji. Próba teorii kolonializmu (1986), Historia Indii (1980, 1985, 2003), Wprowadzenie do historii cywilizacji Wschodu i Zachodu (2003), Szukając trzeciego wyjścia (2021). Współautor Historii Polski (1990) i Historii Europy (1997). Uhonorowany odnowieniem doktoratu przez Senat UW w 2018 roku. W latach 1990-1994 ambasador RP w Madrycie.