Od Faras do... O wykopaliskach i nie tylko – rozmowy z archeologami (i jednym architektem)

Rozmowy – przeprowadzone przez Emila Marata – otwiera wywiad ze Stefanem Jakobielskim, uczestnikiem badań Faras, który na własne oczy widział, jak katedra i całe miasto pogrążają się w wodach Nilu spiętrzonych przez Wielką Tamę Asuańską. Jakobielski swoją przygodę z archeologią kontynuował w Dongoli, gdzie jego towarzyszem, a potem następcą na stanowisku kierownika ekspedycji był bohater kolejnej rozmowy, Włodzimierz Godlewski. Trzeci z archeologów, Michał Gawlikowski, przez dziesięciolecia kierował badaniami w Palmyrze, wspaniałym mieście na obrzeżach Imperium Romanum. Karol Myśliwiec, czwarty rozmówca, ma za sobą wspaniałą karierę naukową zwieńczoną odkryciami w Sakkarze, u stóp najstarszej piramidy, i rzeczywistym członkostwem Polskiej Akademii Nauk. Wielką rolę w pracach na stanowiskach archeologicznych odgrywają architekci, tak na etapie dokumentowania odkryć, jak i później, w trakcie konserwacji, rekonstrukcji i udostępniania odkryć szerokiej publiczności – o tym opowiada Wojciech Kołątaj, uczestnik wielu ekspedycji, którego najważniejszym dokonaniem są prace w Aleksandrii: piękny teatr i monumentalne łaźnie cesarskie. Najmłodszym bohaterem książki jest Piotr Bieliński, uczestnik, a z czasem kierownik badań na wielu stanowiskach w Syrii, Iraku i krajach Zatoki Perskiej.
(Ze wstępu profesora Tomasza Derdy)

Komu karierę przepowiedział diabeł? Który z uczonych zaczynał jako aktor, a który jako karzeł na grzbiecie olbrzyma? Jaki sens ma dzisiaj praca archeologa? O co w niej chodzi? O głośne odkrycia czy bardziej o zrozumienie minionych czasów?

Wybitni uczniowie założyciela polskiej szkoły archeologii śródziemnomorskiej, Kazimierza Michałowskiego, w szczerych rozmowach opowiadają nie tylko o dorobku naukowym, ale również o życiu i osobistych losach, zdeterminowanych przez niezwykłą pasję i przygodę, jakimi były dla nich archeologia i badanie przeszłości.

******

From Faras to … Not Only Excavations – Talks with Archeologists (and One Architect)

Talks conducted by Emil Marat present readers with of the figures of outstanding Polish researchers who worked at many important archaeological sites. Stefan Jakobielski participated in legendary excavations in Faras and in Dongola. Włodzimierz Godlewski was also present in Dongola. Michał Gawlikowski was head of research in Palmyra. Karol Myśliwiec has had a great scientific career culminating in discoveries in Saqqara. Piotr Bieliński has worked at the archeological sites in Syria, Iraq and Persian Gulf countries. Architect Wojciech Kołątaj carried out spectacular reconstruction works in Alexandria. The interviewees tell why they devoted their lives to archeology, what the beginnings of their careers were and which of their discoveries and achievements are most important to them.

Keywords: archeology, archeological discoveries, Stefan Jakobielski, Włodzimierz Godlewski, Michał Gawlikowski, Karol Myśliwiec, Piotr Bieliński, Wojciech Kołątaj.

Emil Marat – pisarz, dziennikarz, współautor (z Michałem Wójcikiem) wywiadów rzek, m.in. z legendarnym żołnierzem AK Stanisławem Likiernikiem (Made in Poland – Nagroda Historyczna „Polityki”), autor reportaży historycznych (m.in. Sen Kolumba – nominacja do Nagrody Literackiej „Nike”) i powieści (ostatnio wydał oparte na faktach Studnie Norymbergi – historię żydowskich bojowników z Wilna skupionych wokół poety Aby Kownera). Jest również autorem biografii Romana Bratnego Hamlet rozstrzelany. Absolwent filozofii na Uniwersytecie Warszawskim.

Michał Gawlikowski, 
Lew z Palmyry i Mitra z Hawarte
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.89-122

Wojciech Kołątaj, 
Liczą się ludzie
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.153-178

Włodzimierz Godlewski, https://orcid.org/0000-0003-1708-3546
Nubiologia – przygoda życia
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.53-88

Mariusz Drzewiecki, 
Słowo wstępne
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.11-16

Piotr Bieliński, https://orcid.org/0000-0001-6774-0589
Splot (niearcheologicznych) przypadków
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.179-207

Tomasz Derda, 
Wstęp
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.7-10

Stefan Jakobielski,
Wszystko przez przypadek
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.17-52

Karol Myśliwiec, https://orcid.org/0000-0001-8950-5707
Ze zwykłej, ludzkiej ciekawości
https://doi.org/10.31338/uw.9788323567660.pp.123-152