Ołeksandr Koszyc i jego dziennik "Z pieśnią przez świat"

Pierwsze polskojęzyczne wydanie wybranych fragmentów dziennika Ołeksandra Koszyca – światowej sławy ukraińskiego muzyka, przez długi czas zakazanego w rodzinnym kraju, dokąd mu nie pozwolono wrócić od czasu, gdy wraz ze swoim zespołem odbył tournée po Europie i obu Amerykach. Prezentowaną edycję prof. Walentyna Sobol przygotowała na podstawie materiałów historycznych, które odnalazła w Archiwum Ołeksandra i Tetiany Koszyców w Ukrainian Cultural and Educational Centre w Winnipeg.

******

Alexander Koshetz and His Diary “With a Song around the World”

The first Polish language edition of selected fragments of the diary by Alexander Koshetz – world-famous Ukrainian musician, for a long time forbidden in his native country, where he was not allowed to return since he and his ensemble toured Europe and the Americas.

Keywords: Koshetz, conductor, Ukrainian Republic Capella, diaries, memoirs.

Opracowana przez prof. Walentynę Sobol książka Ołeksandr Koszyc i jego dziennik „Z pieśnią przez świat” to pierwsze polskojęzyczne wydanie wybranych fragmentów dziennika Koszyca, muzyka światowej sławy, przez długi czas zakazanego w Ukrainie, dokąd mu nie pozwolono wrócić od czasu, gdy w charakterze dyrygenta wraz ze swoim zespołem odbył tournée po Europie (Hiszpania, Francja, Belgia, Niemcy) i obu Amerykach (Kanada, Brazylia, Argentyna, Urugwaj, Meksyk oraz Kuba). W roku 2015, podczas stażu naukowego w Canadian Institute of Ukrainian Studies, prof. Walentyna Sobol przebadała archiwum małżeństwa Koszyców, m.in. niedrukowane dotąd rękopiśmienne notatki, a także listy świadczące o tym, że ukraińska pieśń ludowa jest skutecznym narzędziem porozumienia, dyplomatą łączącym narody we wspólnym podziwie dla tego dziedzictwa kultury.
Prof. dr hab. Alicja Wołodźko-Butkiewicz

Dobrze się stało, że właśnie obecnie, w czasach, w których daje się zauważyć powstawanie rozmaitego rodzaju trudności w porozumiewaniu się między ludźmi, także w obszarze kulturowym, dzienniki Ołeksandra Koszyca (1875–1944) zostały udostępnione szerszemu gronu Czytelników w Polsce. Ten światowej sławy ukraiński kompozytor, dyrygent, etnolog, organizator życia muzycznego, a także pisarz rozsławiał piękno muzyki ukraińskiej w okresie międzywojennym, w czasach, w których Ukraina pozbawiona była własnego państwa. Dzienniki Koszyca ukazują się dzięki odnalezionym przez Profesor Walentynę Sobol materiałom historycznym w Archiwum Ołeksandra i Tetiany Koszyców z Ukrainian Cultural and Educational Centre w Winnipeg. Kwerenda, jak również przygotowanie niniejszej edycji zasługują, w moim przekonaniu, na ogromne uznanie i na wnikliwą uwagę. Dzięki lekturze dzienników można bowiem zrozumieć wyraziście, że kultury nie da się zamknąć w ramach żadnych zakazów, w granicach państw czy poprzez choćby najbardziej przemyślne utrudnienia.
Prof. dr hab. Teresa Chynczewska-Hennel

Prof. zwycz., dr hab. Valentyna Sobol − historyk literatury w Katedrze Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Pracowni Polsko-Ukraińskich Stosunków Literackich, rzeczywisty członek Naukowego Towarzystwa im. Szewczenki, od 2014 roku redaktor naczelna rocznika „Studia Polsko-Ukraińskie”. Zajmuje się historią literatury ukraińskiej X–XVIII wieku w kontekście europejskim, komparatystyką literacką, teorią literatury, polsko-ukraińskimi powiązaniami literacko-kulturalnymi, szczególnie w bliskim jej zainteresowaniom okresie baroku.
Autorka książek: З глибини віків (1995, 2002), Літопис Самійла Величка як явище українського літературного бароко (1996), 12 подорожей в країну давнього письменcтва (2003), Пам’ятна книга Дмитра Туптала (2004), Не будьмо тінями зникомими (2006), Українське бароко. Тексти і контексти (WUW 2015), Ołeksandr Koszyc i jego dziennik „Z pieśnią przez świat” (WUW 2018), Filip Orlik (1672–1742) i jego "Diariusz" (WUW 2021), a także kilkaset artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz serii "До джерел" − pierwszych w Polsce podręczników do liceum ogólnokształcącego (z ukraińskim językiem nauczania): Історія давньої української літератури (2005, wyd. 2 − 2008), Історія української літератури ХІХ − початку ХХ ст. (2006), Історія української літератури ХХ − початку ХХІ ст. (2007). Współautorka drugiego tomu akademickiej Історії української літератури (2015). Publikowała m.in. w czasopismach „Слово і час”, „Slavia Orientalis”, „Przegląd Humanistyczny”, „The Ukrainian Quarterly”. Była współredaktor Warszawskich Zeszytów Ukrainоznawczych.